KONTAKT:

Tel.: 501-256-571
e-mail: sklep@eksperymentuj.pl

KOSZTY DOSTAWY:
- przedpłata: 
     10zł za zakupy powyżej 100zł, 
     15zł za zakupy poniżej 100zł,

- pobranie: 20zł.

Pijący ptak

Dostępność:
Dostępny Dostępny
szt.
39,00 zł29,00 zł

Żeby zaczęły się dziać fizyczne niezwykłości, należy zmoczyć głowę ptaka i postawić go przed szklanką wody. Już po chwili można zauważyć jak ptaszek pochyla się nad nią i moczy dziób w wodzie, by za chwilę wrócić znowu do pionowego położenia, a moment później znowu zaczerpnąć wody ze źródła... No i zaczęło się... Czy coś go powstrzyma?!

Pijący ptak jest przykładem silnika cieplnego - urządzenia, które zamienia energię cieplną na energię mechaniczną. 

Ptaszek zbudowany jest z dwóch szklanych baniek, z których jedna pełni rolę głowy ptaka, a druga jego korpusu. Głowa (owinięta dobrze chłonącym wodą materiałem) i korpus połączone są szklaną rurką . Głowę i korpus połączono w taki sposób, że dół rurki przechodzi do dolnej bańki, gdzie zanurzony jest, w wypełniającej do około połowy objętości korpusu, cieczy. Ciecz ta, to zabarwiony dichlorometan - bardzo lotna ciecz, o prężności pary silnie zależnej od temperatury. Cała ta konstrukcja umieszczona jest na wspornikach, nóżkach ptaka, w taki sposób, że ptak może się obracać wzdłuż poziomej osi.

No dobra, ale... co właściwie robi ten ptak?

Odpowiedź jest prosta - uczy fizyki. Przez zabawę. 

Jak to działa?

Pijący ptak działa w ten hipnotyzujący sposób, ponieważ zimno mu w głowę. Nawet pomimo tego, że nosi kapelusz... 

Woda, którą nasiąknął materiał znajdujący się na dziobie zabawki zaczyna parować, pobierając ciepło z głowy ptaka, a więc ochładza ją (z tego samego powodu jest nam zimno, kiedy jesteśmy mokrzy; woda paruje pobierając ciepło z naszego ciała). Wraz z obniżeniem temperatury głowy zabawki, maleje temperatura zawartego w głowie gazu. Gaz ma takie właściwości, że kiedy maleje jego temperatura, maleje również ciśnienie.

Doszliśmy więc do sytuacji, w której mamy różnicę ciśnień w bańce górnej (głowie) i w bańce dolnej, a ponieważ te dwie bańki są ze sobą połączone rurką, wyższe w tym momencie ciśnienie w dolnej bańce, wtłacza znajdującą się w niej ciecz przez rurkę do góry. Prowadzi to do przesunięcia się środka masy układu powyżej osi obrotu korpusu, co w rezultacie powoduje przechylenie się ptaka w stronę ustawionej obok niego szklanki z wodą. W momencie kiedy szyja ptaka uderza w brzeg szklanki, ptak zanurza dziób w wodzie, a kolorowa ciecz wtłoczona do rurki spływa z powrotem do dolnej bańki. Ptak wraca do pozycji pionowej i cykl zaczyna się od początku. 

To periodyczne zachowanie zabawki będzie trwało, dopóki nie zajdzie co najmniej jedna z kilku możliwych sytuacji:

  • pierwsza, to doprowadzenie do wyschnięcia głowy ptaka i brak możliwości ponownego zwilżenia jej.
  • druga, dużo ciekawsza z fizycznego punktu widzenia, to taka, by doprowadzić wilgotność otoczenia głowy ptaka do takiego stanu, aby występowała równowaga między ilością wody jaka wyparowuje z głowy ptaka i jaka się na niej osadza. Krótko mówiąc, musimy umieścić zabawkę w środowisku wypełnionym parą nasyconą (ile wody wyparuje, tyle pary się skropli). Można to uzyskać przykrywając działającą zabawkę szklanym kloszem. Po jakimś czasie pod kloszem ustali się para nasycona i ptaszek przestanie działać z opisanych wyżej powodów.
Oziębianie głowy, to nie jedyny sposób na wprawienie zabawki w ruch. Dążąc do wytworzenia różnicy ciśnień między objętościami gazów w dolnej i w górnej bańce, możemy równie dobrze ogrzewać dolną bańkę, prowadząc w ten sposób do podwyższenia ciśnienia znajdującego się w niej gazu.

A co ze wspomnianym perpetuum mobile? Podczas pracy ptaka dochodzi do wymiany energii cieplnej zabawki z otoczeniem. Zabawka nie jest więc maszyną wiecznego ruchu...

Ciekawostki

Ptak został wymyślony przez Milesa V. Sullivana w 1945 roku, a pomysł opatentowany został w roku 1946. Miles Sullivan być doktorem, wynalazcą i naukowcem w laboratoriach Bell w Murray Hill, w stanie Nowy Jork, w USA.

Pijący ptak osiągnął niemal kultowy status w amerykańskiej popkulturze. O popularności tej zabawki może świadczyć fakt pojawienia się jej w pojedynczych odcinkach popularnych seriali amerykańskich, ale również i filmach pełnometrażowych.

Zabawka pojawiła się w jednym z najpopularniejszych amerykańskich seriali animowanych The Simpsons aż trzy razy. Były to odcinki: "Brother, Can You Spare Two Dimes?", " King-Size Homer " i " Das Bus ". W odcinku "Brother, Can You Spare Two Dimes?" przyrodni brat Homera - Herb Powell prezentuje pijącego ptaka, jako przykład wielkiego wynalazku. Gdy Herb opowiada Homerowi o własnym wynalzku, ten, zahipnotyzowany zabawką wcale nie słucha brata, proponuje Herbowi nawet odkupienie od niego zabawki. W "King-size Homer", Homer pracując w domu na służbowym komputerze używa cyklicznego ruchu pijącego ptaka do ciągłego naciskania klawisza "Y" (ang. yes=tak) na klawiaturze, sterując tym sposobem urządzeniem wentylacyjnym w elektronwi jądrowej. W odcinku "Das Bus" pijący ptak jest widoczny na biurku Homera. 

Ptak pojawia się również w kreskówce Merrie Melodies, w odcinku z 1951 roku pt. "Putty Tat Trouble". W odcinku tym, kanarek Tweety obserwuje "pijącego" wodą ze szklanki ptaka i myląc go z prawdziwym ptakiem pyta, czy może się przyłączyć. Cykliczne skinienie pijącego ptaka odbiera jako zgodę i przyłącza się naśladując wahadłowy ruch zabawki. Wkrótce po tym Sam, kot walczący z innym kotem - Sylwestrem - o prawo do zjedzenia Tweetiego, przez pomyłkę połyka ptaka-zabawkę, w skutek czego, ciało kota zaczyna również wykonywał okresowe ukłony, w rytm pijącego ptaka.

Inne seriale, w których można dojrzeć tą kultową zabawkę to np. "South Park", "Family Guy".

Zabawka znalazła się również na dużym ekranie. Można było ją zobaczyć w scenach takich filmów, jak chociażby "Obcy" (1979) Ridleya Scotta, "Darkman" (1990), "Max Payne" (2008)...

UWAGA!!! 

Ze względu na materiały, z jakich wykonany jest pijący ptak (cienkie szkło oraz zawarty w zabawce dichlorometan) należy zachować szczególną ostrożność posługując się tym urządzeniem.

Pijący ptak nie jest zabawką w sensie dosłwonym!!! 

Z wyżej wymienionych powodów urządzenie nie nadaje się dla dzieci poniżej 15 roku życia.

Sklep Eksperymentuj! nie bierze na siebie odpowiedzialności za niewłaściwe obchodzenie się z urządzeniem.